Hakkımızda

Vicdan Ortak Dilimizdir

Türkiye’de uzun zamandır acılar birbirinden habersiz yaşanıyor. Bir mahallede yaşanan haksızlık, öbür mahallede ya hiç duyulmuyor ya da sessizce “hak edilmiş” sayılıyor. Herkes kendi acılarına aşina ama komşusununkine yabancı. Aynı ülkede, aynı şehirde, aynı sokakta yaşıyoruz ama birbirimizin hikayesini bilmiyoruz. Kimimiz bir sabah işine gidemedi. Kimimiz özgürlüğünden mahrum edildi. Kimimiz ana dilini kullanamadan büyüdü. Kimimiz fikirleri, inancı ya da siyasi görüşü yüzünden ayrımcılığa uğradı. Kimimiz bu acıların hiçbirini yaşamadı ama yaşananları dinledi, okudu ve empati yaptı.

Hikayelerimiz ayrı ayrı. Acılarımızın ismi, tarihi ve coğrafyası ayrı ayrı. Ama haksızlık ve ayrımcılık karşısında ortak dilimizin adı aynı: Vicdan.

Biz, her insanın kalbinde filizlenen merhamet ve huzurun toplumumuzun temelini oluşturduğuna inanıyoruz. Vakfımız, ayrımcılık ve önyargılardan uzak, herkes için eşit haklar ve adil muamele temeline dayanan bir dünya inşasını hedefler. Bu amaçla eğitim, araştırma ve toplum hizmeti projeleri aracılığıyla, her bireyin içinde sıklıkla bastırılmış olan vicdanını yeniden keşfetmesine ve toplumsal sorunların çözümünde vicdanlı davranışlar sergilemesine yardımcı olmayı amaçlıyoruz.

Vicdanın rehberliğinde daha adil, merhametli ve huzurlu bir dünya hayal ediyoruz. İnsanların birbirine kimliğinden önce insanlığından baktığı; haksızlığın kimin başına geldiğine bakılmaksızın haksızlık sayıldığı; adaletin bir lütuf değil, bir zemin olduğu bir dünya.

Vicdan Vakfı Kimdir?

Vicdan Vakfı, Ankara merkezli bir insan hakları vakfıdır. Ayrımcılıkla ve hak ihlalleriyle mücadele eder, vicdan farkındalığını büyütür, ayrı hikayeleri ortak bir zeminde buluşturur. Vakfımız 2023 yılında Ankara’da kurulmuştur. Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre tescil edilmiştir; Merkezi Sicil Numaramız 7339, kuruluş ilanımız 10 Ekim 2023 tarihli Resmî Gazete’dedir.

Bir toplumda haksızlığı gördüğünde rahatsız olan, rahatsızlığını dile getiren ve bunu kendi mahallesiyle sınırlamayan yeterince insan yoksa, en iyi kanunlar bile kağıt üzerinde kalmaya mahkumdur. Adalet, ancak arkasında bir vicdan varsa yürür. Bu yüzden bir yandan insan hakları ihlalleriyle mücadele ediyoruz. Hukukun üstünlüğünü ve bağımsız yargıyı savunuyor, ihlalleri belgeliyor, politika önerileri geliştiriyoruz. Öbür yandan insanlara, birbirlerinin hikayelerini dinleyip anlayabilme fırsatı sunuyor; ayrı hikayelerden ortak bir vicdana ulaşmaya hizmet ediyoruz.

Vicdan Vakfı kimindir sorusunun en doğru cevabı şu: ortak dilimiz olan vicdanda bizimle buluşmak isteyen herkesindir. Hukuken bir vakıf, kurucularının mülkü değildir; vakfedilen bir amaca aittir. Kurucularımız da kuruluş malvarlığını bu amaca, insan haklarının korunmasına ve vicdanın büyütülmesine tahsis etmiştir. Vakıf senedimizde, feshimiz halinde geriye kalan tüm mal ve hakların Türkiye İnsan Hakları Vakfı’na (TİHV) devredileceği yazar. Yani hiçbir koşulda kimsenin maddi bir getirisi olmaz.

Peki vakfımız fiilen kimindir?

Yararlanıcılarındır. Bir hasta mahkum, işini kaybetmiş bir öğretmen, dilinden dolayı dışlanan bir insan, annesiyle cezaevinde tutsak kalan bir bebek, inancı ya da ideolojisi yüzünden ayrımcılığa uğrayan bir insan… Ötekileştirilmiş, dışlanmış, yabancılaştırılmış ve sesini duyuramaz hâle getirilmiş her türlü kişi ve topluluk.

Gönüllülerindir. Komisyonlarda, çalışma gruplarında ve yerel topluluklarda emek veren, birbirlerinin hikayelerini dinlemeyi ve duymayı amaç edinen yüzlerce insan.

Bağışçılarındır. “Ben de vicdanımın dilini konuşuyorum” diyerek vakfımızla dayanışma gösteren tüm insanlar.

Vicdan Vakfı hiçbir siyasi partinin, cemaatin, etnik veya inanç grubunun uzantısı değildir. Vakıf senedimiz bunu bir cümleyle bağlar: “Kimlikler ve statüler üstü bir pozisyonda kalmak.” İnsanların kim olduğuna, kimliklerine değil uğradıkları haksızlığa bakarız.

Nasıl Çalışırız: Ayrı Hikayelerden Ortak Vicdana

Vicdan Vakfı gönüllülük, katılımcılık ve şeffaflık esasıyla çalışır. Kararlar tek merkezden inmez; komisyonlarda tartışılır, ortak akılla olgunlaşır. Yöntemimiz sloganımızda saklıdır.

Ayrı hikayeler: Hiç kimseden acısını bir kenara bırakmasını, “asıl mesele bu değil” demesini istemiyoruz. Herkesin hikayesi kendi bağlamıyla, kendi adıyla, kendi ağırlığıyla önemli ve dikkate değerdir.

Ortak vicdan: Biz bu ayrı hikayeleri aynı masaya oturtuyoruz. Her birimizin acısını, onu hiç yaşamamış birine anlatılabilir hale getiriyoruz.

Komisyonlarımız: Kurumsal İletişim Komisyonu · Hukuk Komisyonu · Eğitim Komisyonu · Genç Vicdan Komisyonu · Kültür ve Sanat Komisyonu · Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Komisyonu · Sosyal Araştırmalar Komisyonu · Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Komisyonu · Projeler Komisyonu · Gönüllülük Komisyonu.

Çalışma Gruplarımız: Belirli bir projeye odaklanan geçici ve esnek ekiplerdir.

Yerel Topluluklarımız: Farklı kentlerde yaşayan gönüllülerin kurduğu, kendi bölgesinin ihtiyacına göre somut bir öncelik belirleyen yapılardır.

Çalışma esaslarımız üç ilke üzerine oturur:

Katılım: Komisyon koordinatörleri, komisyon üyelerinin demokratik oyuyla bir yıllığına seçilir. Her gönüllü ilgi ve yetkinliğine göre en fazla üç komisyonda görev alabilir.

Şeffaflık: Yürütme kurulu kararları komisyon üyeleriyle açık şekilde paylaşılır. Faaliyet raporları ve harcamalar periyodik olarak raporlanır ve genel kurulda sunulur.

Hesap verebilirlik: Koordinatörler yönetim kuruluna aylık, çalışma grupları ve yerel topluluklar üç ayda bir yazılı rapor sunar.

Vakıf senedimiz, tüzüğümüz, yönergelerimiz ve politikalarımız bu sitede herkese açıktır. Faaliyetlerimizi yürütürken tamamen insani bir bakış açısını korumaya; insanlara peşin hükümle yaklaşmamaya; uğradıkları mağduriyetler üzerinden onları yaftalamamaya ve yargılamamaya; kimlikler ve statüler üstü bir pozisyonda kalmaya özen gösteririz.

Değerlerimiz

Değerlerimiz faaliyetlerimizin temelini oluşturur ve her adımımızda bize rehberlik eder.

Adil olmak: Herkes için eşit haklar ve adil muamele sağlamak. Kimin haklı olduğuna değil, neyin doğru olduğuna bakmak.

Empati sergilemek: Başkalarının duygularını, düşüncelerini ve deneyimlerini anlamak ve paylaşmak; “onun yerinde ben olsaydım” sorusunu içselleştirebilmek.

Dayanışma göstermek: Toplumsal sorunlara karşı birlikte hareket etmek ve kimseyi yalnız bırakmamak.

Cesaret ahlakı taşımak: Zorluklar ve adaletsizlikler karşısında durabilmek, doğru olanı savunmak.

Umutlu olmak: Daha iyi bir gelecek için inanç ve çaba göstermek.

Sorgulayıcı olmak: Kendine, topluma ve sisteme karşı sorgulayıcı olmak; yanlışlıklara bahane üretmemek.

Yol Arkadaşımız Olun

Vicdan bir duygu olarak kalırsa kaybolur; bir davranışa dönüşürse çoğalır.

Gönüllü Ol: Bir komisyonda, bir çalışma grubunda ya da kendi şehrinizdeki yerel topluluklarda gönüllü olarak vicdanın ortak sesine siz de ses olabilirsiniz.

Bağış Yap: Küçük ve düzenli destekler, büyük ve tek seferlik destekten daha kıymetlidir.

Etkinliklerimize Katıl: Çevrimiçi ya da yüz yüze etkinliklerimize katılabilirsiniz.