OHAL’in Aileye Etkileri Programları, Türkiye’de 2016 yılında başlayan Olağanüstü Hâl (OHAL) süreci ve bu dönemde çıkarılan Kanun Hükmünde Kararnamelerin (KHK) bireyler, aileler ve toplum üzerindeki sosyal, ekonomik ve insani sonuçlarını görünür kılmayı amaçlayan bir farkındalık ve hafıza çalışmasıdır. Programlarda, OHAL ve KHK uygulamalarının aile bütünlüğü, ekonomik yaşam, sosyal ilişkiler, çocukların yaşamları ve bireylerin adalet arayışları üzerindeki etkileri ele alınmaktadır.
OHAL döneminde KHK ile ihraç edilen kamu çalışanları, tutuklanan veya yargı süreçleriyle karşılaşan bireyler ve onların aileleri, yalnızca hukuki sonuçlarla değil; aynı zamanda ekonomik kayıplar, sosyal dışlanma, damgalanma, belirsizlik ve aile içi ilişkilerde ortaya çıkan sorunlarla da karşı karşıya kalmıştır. Bu nedenle program, OHAL’in etkilerini yalnızca hukuki veya siyasi bir mesele olarak değil, aynı zamanda aile, toplum, insan hakları ve gündelik hayat bağlamında değerlendirmektedir.
Etkinlikler öncesinde Sosyal Araştırmalar Komisyonumuz tarafından OHAL sürecinden etkilenen ailelerin deneyimleri üzerine ön çalışmalar yürütülmekte; konuya ilişkin farklı uzmanlık alanlarından görüşler ve tanıklıklar değerlendirilmektedir. Hukukçular, sosyologlar, araştırmacılar ve ilgili uzmanlarla gerçekleştirilen görüşmeler doğrultusunda programların tematik çerçevesi oluşturulmaktadır. Böylece OHAL mağduriyetlerinin yalnızca bireysel hikâyeler üzerinden değil, bu deneyimlerin ortaya çıktığı daha geniş toplumsal bağlam içerisinde ele alınması hedeflenmektedir.
Çevrim içi panel, söyleşi ve deneyim paylaşımı biçiminde gerçekleştirilen programlarda; KHK ihraçları, tutuklamalar, iş ve gelir kayıpları, sosyal ve ekonomik dışlanma, damgalanma, aile ilişkilerindeki değişimler, çocukların yaşadığı güçlükler ve adalet arayışı gibi başlıklar ele alınmaktadır. OHAL’in aileye etkileri değerlendirilirken, yaşanan mağduriyetlerin yanında ailelerin dayanışma biçimleri, gündelik hayatı sürdürme çabaları ve adalet mücadelesi de görünür kılınmaktadır.
OHAL’in Aileye Etkileri Programları, yaşananları yalnızca geçmişte kalmış bir dönem olarak değerlendirmek yerine, OHAL ve KHK süreçlerinin bireylerin ve ailelerin hayatında bıraktığı uzun süreli etkilerin anlaşılmasına katkı sunmayı amaçlamaktadır. Bu yönüyle programlar, kişisel tanıklıklar ile toplumsal hafıza arasında bir bağ kurmaktadır.
Vicdan Vakfı olarak amacımız; OHAL mağduriyetlerini ve insan hakları ihlallerini görünür kılmak, KHK ile ihraç edilenlerin ve ailelerinin deneyimlerinin toplumsal hafızada yer bulmasına katkı sunmak, sosyal duyarsızlığa karşı sivil farkındalık oluşturmak ve etkilenen ailelerle dayanışmayı güçlendirmektir. Bu çalışmalar aracılığıyla adalet, insan onuru, dayanışma ve hakikat temelinde ortak bir vicdan kültürünün gelişmesine katkı sunmayı hedefliyoruz.
