Yönetim Kurulu Başkanı

Ömer Faruk Gergerlioğlu Kimdir?

Ömer Faruk Gergerlioğlu’nun hayatında hekimlikten insan hakları savunuculuğuna uzanan, hastane koridorlarından dernek toplantılarına, oradan Meclis kürsüsüne ve bir vakfın kuruluşuna varan uzun bir yol var. Bu yolun her durağında aynı soru var: adalet neden herkes için aynı işlemiyor?

Ömer Faruk Gergerlioğlu, 2 Kasım 1965’te Isparta’nın Şarkikaraağaç ilçesinde doğdu. İlk ve orta öğrenimini Bursa’da tamamladı. Bursa İmam-Hatip Lisesi’nin ardından Anadolu Üniversitesi Tıp Fakültesi’ni 1990 yılında bitirdi. Bugün Ömer Faruk Gergerlioğlu, Vicdan Vakfı’nın kurucusu ve Yönetim Kurulu Başkanı’dır. Doktor, insan hakları aktivisti, milletvekili, yazar, gazeteci ve siyasetçidir.

Hekimlik Yılları

Ömer Faruk Gergerlioğlu, doktorluk mesleğine Iğdır’ın Tecirli Sağlık Ocağı’nda başladı. Sonra Bursa Orhaneli Devlet Hastanesi’nde görev yaptı. 1995’te TUS sınavını kazanarak Süreyyapaşa Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde göğüs hastalıkları ve tüberküloz uzmanlığını tamamladı. 2000 yılından itibaren İzmit Seka Devlet Hastanesi’nde uzman doktor olarak çalıştı.

Tüberküloz, Türkiye’de uzun süre yoksulluğun hastalığı oldu. Bu alanda çalışan bir hekim olarak Ömer Faruk Gergerlioğlu, hastasının yalnızca ciğerlerinin durumuna değil; yaşadığı eve, çalıştığı işe, mahrum kaldığı imkanlara da tanık oldu. Muayenehanede başlayan sorular bir yerden sonra tıbbın sınırlarını aştı. Gergerlioğlu’nun insan hakları ile tanışması da bu sınırın ötesinde gerçekleşti.

MAZLUMDER Yılları

Ömer Faruk Gergerlioğlu, 2003 yılında MAZLUMDER Kocaeli Şube Başkanlığı‘nı üstlendi. Yerel bir şubenin başında; yaşam hakkı, düşünce özgürlüğü, kadın hakları ve işçi hakları alanlarında imza kampanyaları ve raporlama çalışmaları yürüttü. Hazırladığı raporları TBMM’deki ilgili komisyonlara iletti. “Başörtüsüne Özgürlük” temalı haftalık basın açıklamalarını başlattı ve yıllarca sürdürdü.

2007’de Genel Kurul’un oybirliğiyle MAZLUMDER Genel Başkanlığı‘na getirildi. Bu dönemde antidemokratik yasa ve uygulamalara karşı hukuki girişimlerde bulundu. Darbeci askerlerin yargılanmasına ilişkin yasa değişikliği teklifleri hazırladı. Türkiye ve dünya insan hakları raporlarını hazırlayan ekibin başında bulundu; “Türkiye’de Dini ve Etnik Ayrımcılık” konulu saha çalışmasının başkanlığını üstlendi.

2009 kongresinde görevde kalması yönündeki ısrarlara rağmen genel başkanlıktan kendi isteğiyle ayrıldı.

Bu yıllar, onun hak savunuculuğu anlayışının şekillendiği yıllardır. Bir başlığın altında toplananların, başka bir başlığın altındakileri de görmesi gerektiği fikri burada olgunlaşmıştır. Kendi mahallesinin haklarını savunmakla yetinmeyip “bizden olmayanı” da sahiplenen bir çizgiye ulaştırmıştır. Yıllar sonra kuracağı vakfın temel fikri de tam olarak budur.

Herkes İçin Adalet

Ömer Faruk Gergerlioğlu, 2007’den itibaren yerel ve ulusal medyada insan hakları ve siyaset eksenli yazılar kaleme aldı. Çeşitli haber sitelerinde köşe yazarlığı yaptı.

2012’de, Hrant Dink cinayetinin yargılanma sürecine tepki olarak kurulan “Adalet Talebimiz Var” inisiyatifinin kurucuları arasında yer aldı. İmza kampanyaları düzenledi, dönemin Adalet Bakanı ve Cumhurbaşkanı ile görüşmeler yaptı. Aynı yıl, aydınlarla birlikte medya etiği üzerine çalışan “Sessiz Kalmamak Gerek” inisiyatifinde yer aldı.

2013’te farklı sivil toplum örgütlerinin katılımıyla kurulan Kocaeli Barış Platformu‘nun sözcüsü oldu; yerelde sempozyumlar ve paneller düzenledi.

KHK Yılları

Ömer Faruk Gergerlioğlu, 6 Ocak 2017’de, 679 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile devlet memurluğu görevinden ihraç edildi. Yirmi yedi yıllık hekimlik hayatı, bir listede adının geçmesiyle sona erdi.

Aynı yıl kurulan Hak ve Adalet Platformu‘nun sözcüsü oldu. OHAL ve KHK’ların hukuki, siyasi ve toplumsal etkileri üzerine çalışmalara yoğunlaştı. Türkiye’de sayısı elliyi aşan KHK platformlarının kurucuları arasında yer aldı ve “OHAL’in Toplumsal Maliyetleri” raporlarına katkı sundu.

Yıllarca başkaları için savunduğu hakların kaybını bu kez kendisi yaşadı. Bu deneyimin bıraktığı iz bir kırgınlık değil, bir tanışma oldu. Farklı mağduriyet gruplarının birbirini tanımadan hiçbir yere varamayacağı düşüncesi burada güçlendi.

Meclis Yılları

2018 genel seçimlerinde 27. Dönem Kocaeli Milletvekili seçildi ve TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu‘nda görev yaptı. Ulusal ve uluslararası başvuruları takip etti. Cezaevlerinde uygulandığı ileri sürülen çıplak arama iddialarını gündeme taşıdı ve konu, aynı uygulamaya maruz kaldığını belirten çok sayıda kişinin beyanıyla kamuoyunda tartışıldı.

17 Mart 2021’de, hakkında verilen ve Yargıtay tarafından onanan hapis cezasına ilişkin tezkerenin Genel Kurul’da okunmasıyla milletvekilliği düşürüldü. Kararı tanımadığını belirterek aynı gün TBMM’de “Adalet Nöbeti”ne başladı. Nöbetini önce parti genel merkezinde, ardından cezaevinde sürdürdü. 2 Nisan 2021’de evinde gözaltına alınarak tutuklandı.

1 Temmuz 2021’de Anayasa Mahkemesi, ifade özgürlüğü ile seçilme ve siyasi faaliyette bulunma hakkının ihlal edildiğine hükmetti. 16 Temmuz 2021’de milletvekilliğine yeniden kavuştu.

14 Mayıs 2023 seçimlerinde yeniden Kocaeli milletvekili seçildi. 28. Dönem’de Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu, Engelli Bireylerin Sorunlarını Araştırma Komisyonu ve Bebek Ölümlerini Araştırma Komisyonu üyeliklerini yürütüyor; ayrıca Türk Devletleri Parlamenter Asamblesi üyesidir.

Komisyon başlıklarına bakınca hekimliğin izini görmek zor değil. Sağlık, engellilik, bebek ölümleri, otuz yıl önce bir sağlık ocağında başlayan ilgi, bugün başka bir masada devam ediyor.

Vicdan Vakfı

Ömer Faruk Gergerlioğlu, 2023 yılında ailesiyle birlikte Vicdan Vakfı’nı kurdu. Fikrin çıkış noktası, yıllar içinde biriken basit bir gözlemdi: Türkiye’de acılar birbirinden habersiz yaşanıyordu. Herkes kendi mağduriyetinin dilini konuşuyor, başkasınınkini duymuyordu. Bir grubun yaşadığı haksızlık, başka bir grup için ya görünmez oluyor ya da sessizce hak edilmiş sayılıyordu.

Bu mesafeyi hukuk tek başına kapatamıyordu. Siyaset de kapatamıyordu. Adaletin herkes için aynı çalışması, önce yeterince insanın haksızlığı kendi meselesi sayması demekti. Geriye kimlikler üstü tek bir zemin ve tek bir ortak dil kalıyordu: vicdan

Vicdan Vakfı bu zemini büyütmek için kuruldu. (HAKKIMIZDA kısmına linki) Bir yandan hak ihlalleriyle ve ayrımcılıkla doğrudan mücadele ediyor; öbür yandan farklı hikayeleri ortak bir masada buluşturarak vicdanın ortak dilini konuşmaya teşvik ediyor.

Gergerlioğlu, Vicdan Vakfı’nın Yönetim Kurulu Başkanlığı görevini yürütüyor.

Vicdan Vakfı, kurucusunun siyasi kimliğinin bir uzantısı değildir. Vakıf; hiçbir siyasi partinin, cemaatin, etnik veya inanç grubunun yapısı olmayıp, tüzel kişiliği ve karar organlarıyla bağımsız bir insan hakları vakfıdır. Çalışmalar gönüllü komisyonlar, çalışma grupları ve yerel topluluklar eliyle, katılımcı ve şeffaf biçimde yürütülür.

Kişisel Bilgiler

Ömer Faruk Gergerlioğlu, orta düzeyde İngilizce ve Arapça biliyor. Evli ve biri kız, ikisi erkek olmak üzere üç çocuk babasıdır.

Ödüller

2013 — Yılın Aydını Ödülü (FETA Girişimi ve Sakarya Gönüllü Eğitimciler Derneği)

2019 — Yılın Kişisi Ödülü (Ahval)

2021 — Ayşenur Zarakolu Düşünce ve İfade Özgürlüğü Ödülü (İnsan Hakları Derneği)

2021 — Dt. Sevinç Özgüner İnsan Hakları, Barış ve Demokrasi Ödülü (İstanbul Tabip Odası)

Vicdan ortak dilimizdir. Ayrı hikayelerden ortak vicdana.