Vicdan Vakfı’nın gençlere yönelik ücretsiz ve tamamen online düzenlediği İnsan Hakları Okulu’nun dördüncü dönemi, insan hakları savunucusu Dr. Ömer Faruk Gergerlioğlu’nun “İnsan Hakkı Temelli Vicdani Bir Temelden Toplumsal Barış” başlıklı açılış dersiyle başladı.
Gelenekselleşen İnsan Hakları Okulu, 4 Kasım 2026 Çarşamba akşamı ilk dersini gerçekleştirdi. Açılış dersinde vicdan kavramının felsefi ve tarihsel kökenleri ile insan hakları mücadelesindeki merkezî rolü ele alındı. Katılımcıların yoğun ilgi gösterdiği ders, 10 Şubat 2027’ye kadar sürecek kapsamlı eğitim programının ilk adımı oldu.
“Vicdan, Haksızlıklara Karşı İtiraz Sesini Bulmaktır”
Dersine vicdan kavramının etimolojik kökenini açıklayarak başlayan Gergerlioğlu, kelimenin Arapça “vecede” (bulmak) kökünden geldiğini anlattı. Bu kavramın, haksızlıklara karşı içten gelen itiraz sesini bulmak ve doğruyu ayırt etmek anlamına geldiğini vurguladı.
İnsanı diğer canlılardan ayıran en temel duygunun vicdan olduğunun altını çizen Gergerlioğlu, toplumsal çıkar çatışmalarının yaşandığı durumlarda vicdanın bireyin en adil “iç mahkemesi” olarak görev yaptığını ifade etti.
Tarih, Vicdanın Sesini Dinleyenleri Unutmaz
İnsan hakları mücadelesini tarihsel bir perspektifle örneklendiren Gergerlioğlu, tarihin vicdan ile vicdansızlık arasındaki mücadelelere sahne olduğunu hatırlattı.
Derste, Sokrat, Spartaküs ve peygamberler gibi isimlerin içlerinden gelen vicdan sesini dinledikleri için bugün saygıyla anıldıkları; buna karşılık halklarına zulmeden tiranların ise vicdansızlıklarıyla hatırlandıkları vurgulandı.
Toplumsal Barış, Empati Temelli Bir Vicdanla İnşa Edilir
İlk ders, toplumsal barışın soyut hukuk kurallarından ziyade, ötekinin acısını duyan bir iç mahkeme ve empati temelli bir vicdan anlayışıyla inşa edilebileceği vurgusuyla sona erdi.
Vicdan Vakfı Online İnsan Hakları Okulu Nedir?
Vicdan Vakfı Online İnsan Hakları Okulu (Vicdan Akademisi), insan haklarına, demokrasiye ve sivil topluma ilgi duyan gençleri vicdan temelli bir yaklaşımla özgürlük mücadelesine davet eden ücretsiz bir eğitim programıdır. Program; alanında öncü akademisyen, hukukçu, gazeteci ve aktivistleri bir araya getiriyor.
Katılımcılar program boyunca şu konularda uzmanlardan doğrudan eğitim alıyor:
- Anayasa hukuku ve hukukun üstünlüğü
- Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Uluslararası Ceza Mahkemesi
- Azınlık hakları ve Lozan Antlaşması
- Kadın hareketi
- Göçmen, sığınmacı ve mülteci hakları
- Din ve vicdan özgürlüğü
- Medya okuryazarlığı
- Sivil toplum, sendikal hareketler ve toplumsal barış
Dersler, her Çarşamba saat 19.00’da yalnızca kabul edilen katılımcıların yer aldığı Google Meet grubu üzerinden yapılıyor. Her ders, 30-40 dakikalık sunum ve 20-30 dakikalık soru-cevap bölümünden oluşuyor.
Sonraki Dersler: Programda Neler Var?
İnsan Hakları Okulu’nun önümüzdeki haftalarda ağırlayacağı bazı eğitmenler ve konular:
- 11 Kasım 2026: Özgürlükçü Bir Anayasa Mümkün mü? Türkiye’de Hukukun Üstünlüğü – Prof. Dr. Osman Can · Bir Özgürlük Olarak İnsan Hakları Mücadelesi – Dr. Ferhat Kentel
- 18 Kasım 2026: Türkiye’de Azınlıklar ve Lozan Antlaşması – Prof. Dr. Baskın Oran · Sivil Toplum Nedir? – Dr. Levent Korkut
- 25 Kasım 2026: Kutuplaşmış Bir Toplum Nasıl Barışır? – Prof. Dr. Doğu Ergil · Uluslararası Ceza Mahkemesi – Dr. Günal Kurşun
- 2 Aralık 2026: Feyza Akınerdem (ders başlığı açıklanacak) · İklim İçin Yurttaş Meclisleri – Erdem Vardar
- 9 Aralık 2026: Eğitim Politikaları ve Okul Saldırıları – Kemal Irmak · Göçmen, Sığınmacı ve Mülteci Hakları – Prof. Dr. Murat Erdoğan · Seçimlerde Kimliklerin Rolü – Bekir Ağırdır
- 16 Aralık 2026: Sendikal Hareketler ve Sendikalı Yaşam – Prof. Dr. Aziz Çelik · Bitmeyen OHAL Uygulamaları ve Mağdurlar – Doç. Dr. Bayram Erzurumluoğlu
- 23 Aralık 2026: Hukuk ve Vicdan – Ertuğrul Günay · Türkiye’de Kadın Hareketi – Filiz Kerestecioğlu
- 30 Aralık 2026: Yakın Dönem Türkiye Ekonomisinin Dinamikleri – Dr. Enes Özkan · Türkiye’nin Gençlik Politikaları – Mehmet Bahadır Teke
Program, Şubat 2027’ye kadar her Çarşamba yeni derslerle devam edecek.
